ติดโซลาร์เซลล์ On-Grid แบบไม่ขออนุญาต เสี่ยงอะไรบ้าง?

ช่วงนี้เห็นคนสนใจโซลาร์เซลล์ On-Grid กันเยอะ โดยเฉพาะชุดสำเร็จรูปที่ขายตามออนไลน์ ผมเองก็เคยคิดจะหามาติดเอง เพราะเห็นราคาแล้วมันล่อใจ แต่พอได้ศึกษาจริงจังแล้ว เจอเรื่องที่ไม่เคยรู้มาก่อนเยอะเลยครับ โดยเฉพาะเรื่อง "การขออนุญาต" ที่หลายคนมองข้ามไป หรือบางทีคนขายก็ไม่ได้เน้นย้ำ พอผมลองคุยกับเพื่อนที่ทำงานด้านนี้และอ่านข้อมูลหลายๆ ที่ ก็พอจะเห็นภาพแล้วว่ามันไม่ได้ง่ายแค่เสียบปลั๊กแล้วจบแบบที่คิด

ความเสี่ยงที่มาพร้อมกับ "ความสะดวก" ของชุด On-Grid ไม่ขออนุญาต

ปัญหาที่ผมเจอเองกับตัว และเพื่อนเล่าให้ฟังคือเรื่องระบบไฟที่บ้านเริ่มมีอาการแปลกๆ ตอนแรกก็ไม่รู้ว่าเกี่ยวกับโซลาร์เซลล์หรือเปล่า แต่พอเช็คไปเช็คมาถึงได้รู้ว่ามันมีผลจริงๆ ครับ

• ไฟตก ไฟเกิน ไม่เสถียร

  อันนี้เป็นปัญหาที่เห็นชัดเลยครับ ปกติระบบ On-Grid จะต้องทำงานร่วมกับระบบไฟของการไฟฟ้า ถ้าเราติดตั้งแบบไม่แจ้ง ไม่มีการตั้งค่าที่ถูกต้อง อินเวอร์เตอร์อาจจะส่งไฟเข้าระบบบ้านมากเกินไป หรือน้อยเกินไป ทำให้แรงดันไฟในบ้านไม่คงที่ อุปกรณ์ไฟฟ้าบางตัวอาจจะเสียหายได้ง่ายๆ โดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้าที่อ่อนไหว เช่น คอมพิวเตอร์หรือตู้เย็น ผมเคยเจอว่าไฟกระพริบบ่อยๆ จนรู้สึกรำคาญ และเพื่อนบางคนเจอว่าอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อายุสั้นลงอย่างเห็นได้ชัด

• ความปลอดภัยจากการทำงานร่วมกับระบบการไฟฟ้า

  ประเด็นนี้สำคัญมากครับ เวลามีไฟดับ ชุดโซลาร์เซลล์ On-Grid ที่ติดตั้งโดยไม่ขออนุญาต มักจะไม่มีระบบ Anti-Islanding ที่ทำงานถูกต้อง หมายความว่า ตอนที่การไฟฟ้าดับไฟเพื่อซ่อมบำรุง ระบบโซลาร์เซลล์ของเราอาจจะยังคงผลิตไฟและจ่ายกลับเข้าระบบของการไฟฟ้าได้ ทำให้เป็นอันตรายต่อเจ้าหน้าที่ที่เข้าซ่อมบำรุงอย่างมากครับ เหตุการณ์แบบนี้เคยเกิดขึ้นมาแล้วในหลายประเทศ และเป็นเรื่องที่ไม่ควรประมาทเลยจริงๆ

• ประกันบ้านเป็นโมฆะและผลทางกฎหมาย

  อันนี้เป็นเรื่องที่หลายคนไม่รู้เลยครับ บริษัทประกันส่วนใหญ่จะถือว่าการติดตั้งโซลาร์เซลล์โดยไม่ได้รับอนุญาต เป็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างหรือระบบไฟฟ้าของบ้านที่ผิดเงื่อนไข ถ้าเกิดเหตุการณ์ไฟไหม้หรือความเสียหายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งโซลาร์เซลล์ บริษัทประกันอาจจะปฏิเสธการจ่ายค่าสินไหมทดแทนได้ ยิ่งไปกว่านั้น ตามกฎหมายแล้ว การติดตั้งโซลาร์เซลล์ที่เชื่อมต่อกับโครงข่ายของการไฟฟ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต ถือว่าผิดกฎหมาย อาจมีโทษปรับหรือจำคุกได้ด้วย อ่านฉบับเต็มได้ที่นี่เกี่ยวกับ ชุดโซล่าเซลล์ on grid ไม่ขออนุญาต

ทริคติดตัวที่ผมใช้แล้วสบายใจขึ้นเยอะ

หลังจากที่ได้ศึกษาและคุยกับผู้เชี่ยวชาญ ผมก็ได้ข้อสรุปว่า ถ้าจะติดโซลาร์เซลล์ On-Grid จริงๆ ควรทำให้ถูกต้องตามกฎหมายและมาตรฐาน เพื่อความปลอดภัยของตัวเองและคนรอบข้าง

1. ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ: อย่าเพิ่งเชื่อแค่ข้อมูลจากร้านค้าออนไลน์อย่างเดียว ลองปรึกษาบริษัทที่รับติดตั้งโซลาร์เซลล์โดยตรง หรือวิศวกรไฟฟ้า เพื่อให้เขาประเมินความเหมาะสมของบ้านเรา และอธิบายถึงขั้นตอนการขออนุญาตอย่างละเอียดครับ
2. ทำเรื่องขออนุญาตให้ถูกต้อง: อันนี้สำคัญที่สุดครับ การขออนุญาตกับการไฟฟ้า (PEA หรือ MEA) และหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง อาจจะดูยุ่งยากในตอนแรก แต่เมื่อทำเสร็จแล้ว เราจะมั่นใจได้ว่าระบบของเราปลอดภัย ได้มาตรฐาน และไม่ต้องกังวลเรื่องปัญหาทางกฎหมายในภายหลัง
3. เลือกใช้อุปกรณ์ที่ได้มาตรฐาน: ชุดโซลาร์เซลล์สำเร็จรูปบางชุดที่ราคาถูกมากๆ อาจจะไม่ได้มาตรฐานความปลอดภัยที่จำเป็น ลองเช็คให้ดีว่าอินเวอร์เตอร์และอุปกรณ์อื่นๆ ได้รับการรับรองจากหน่วยงานที่น่าเชื่อถือหรือไม่ เพื่อความทนทานและความปลอดภัยระยะยาวครับ

สรุปคือ การติดตั้งโซลาร์เซลล์ On-Grid ไม่ใช่แค่เรื่องของ "ถูก" หรือ "แพง" เท่านั้น แต่เป็นเรื่องของ "ความถูกต้อง" และ "ความปลอดภัย" ที่ต้องให้ความสำคัญครับ