ของจริง! ใช้เครื่องใช้ไฟฟ้ากับโซล่าเซลล์ ต้องรู้อะไรบ้าง?

ก่อนจะตัดสินใจไปติดตั้งโซล่าเซลล์ เชื่อว่าหลายคนคงเคยคิดเหมือนผมว่า "ติดตั้งแล้วชีวิตจะดีขึ้นแค่ไหนกันนะ?" ตอนแรกผมก็คิดแบบนั้นแหละครับ ว่าจะสามารถเอาทุกอย่างในบ้านมาต่อพ่วงกับระบบโซล่าเซลล์ได้หมด ประหยัดค่าไฟได้มหาศาล แต่พอได้ลองติดตั้งจริงๆ มันก็มีเรื่องที่ต้องเรียนรู้และปรับตัวอยู่ไม่น้อยเลย โดยเฉพาะเรื่องเครื่องใช้ไฟฟ้าบางชนิดที่ไม่ได้ง่ายอย่างที่คิดไว้

เช็ก "กระแสสตาร์ท" ให้ดีก่อนเลือกอินเวอร์เตอร์

สิ่งแรกที่ผมเจอและเป็นปัญหาใหญ่เลยคือเรื่องของ "กระแสสตาร์ท" หรือที่บางคนเรียกว่า Surge Current ครับ เครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีมอเตอร์เป็นส่วนประกอบ เช่น ตู้เย็น แอร์ ปั๊มน้ำ หรือแม้แต่เครื่องซักผ้า จะมีช่วงที่กินไฟสูงกว่าปกติมากในช่วงที่เริ่มทำงาน ลองนึกภาพเวลาตู้เย็นเริ่มทำงาน จะมีเสียงครางนิดๆ แล้วไฟก็จะกระชากขึ้นไปช่วงสั้นๆ นั่นแหละครับคือกระแสสตาร์ท

• ตู้เย็น: ปกติจะกินไฟประมาณ 100-200 วัตต์ แต่ช่วงสตาร์ทอาจพุ่งไปถึง 700-1000 วัตต์ได้เลย
• ปั๊มน้ำ: ปั๊มขนาด 200-400 วัตต์ อาจมีกระแสสตาร์ทสูงถึง 1500-2500 วัตต์
• แอร์: นี่ตัวกินไฟเลยครับ แอร์ 9000 BTU กินไฟประมาณ 800-1000 วัตต์ แต่ช่วงสตาร์ทอาจจะกินไปถึง 3000-4000 วัตต์ได้สบายๆ ถ้าเป็นแอร์รุ่นเก่าที่ไม่มีระบบ Inverter

ถ้าระบบอินเวอร์เตอร์ของเราไม่สามารถรองรับกระแสสตาร์ทที่สูงขนาดนี้ได้ มันก็จะตัดการทำงานทันที หรือบางทีอาจจะพังได้เลยครับ ดังนั้นเวลาเลือกอินเวอร์เตอร์ ต้องเผื่อค่า Surge Power หรือ Peak Power ให้มากกว่าค่า Max Running Power ของเครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีมอเตอร์อย่างน้อย 3-5 เท่าตัว หรือถ้าให้ชัวร์ลองดูสเปกของเครื่องใช้ไฟฟ้าแต่ละชนิดให้ละเอียดก่อนตัดสินใจครับ

เครื่องใช้ไฟฟ้าแบบไหนที่ไม่ค่อยมีปัญหา

จากประสบการณ์ตรง เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ไม่ค่อยมีปัญหากับระบบโซล่าเซลล์ส่วนใหญ่จะเป็นพวกอุปกรณ์ที่ไม่มีมอเตอร์ หรือมีมอเตอร์ขนาดเล็กและไม่ได้มีกระแสสตาร์ทสูงมากนัก

• หลอดไฟ LED: กินไฟน้อยมาก และไม่มีกระแสสตาร์ท
• พัดลม (แบบธรรมดา): กินไฟไม่เยอะ และกระแสสตาร์ทไม่สูงมากเมื่อเทียบกับปั๊มน้ำหรือแอร์
• ชาร์จโทรศัพท์/โน้ตบุ๊ก: อะแดปเตอร์แปลงไฟ จะจัดการโหลดได้ดี
• ทีวี: กินไฟค่อนข้างคงที่ ไม่มีกระแสสตาร์ทที่น่ากังวล

พวกนี้สามารถต่อตรงกับระบบโซล่าเซลล์ได้ค่อนข้างสบายใจครับ หรือแม้แต่เครื่องทำน้ำอุ่นไฟฟ้า ถ้าเรามีกำลังผลิตเพียงพอและอินเวอร์เตอร์รับไหว ก็สามารถใช้ได้เช่นกัน แต่ต้องระวังเรื่องการใช้งานพร้อมกันหลายๆ อย่าง เพราะเครื่องทำน้ำอุ่นก็กินไฟสูงมากเช่นกัน

เลือกใช้เครื่องใช้ไฟฟ้า Inverter ช่วยได้เยอะ

หลังจากที่ผมเจอปัญหาเรื่องกระแสสตาร์ทมาพอสมควร ผมก็เริ่มมองหาเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เป็นระบบ Inverter มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นตู้เย็น Inverter หรือแอร์ Inverter ซึ่งเครื่องใช้ไฟฟ้าพวกนี้จะมีระบบควบคุมการทำงานของมอเตอร์ให้ค่อยๆ เพิ่มและลดรอบ ทำให้ไม่มีกระแสสตาร์ทที่พุ่งสูงปรี๊ดเหมือนรุ่นธรรมดา

• ลดภาระอินเวอร์เตอร์: ช่วยให้อินเวอร์เตอร์ไม่ต้องทำงานหนักเกินไป
• ประหยัดพลังงาน: โดยรวมแล้วจะประหยัดไฟมากกว่ารุ่นธรรมดาในระยะยาว

ถึงแม้ว่าราคาเริ่มต้นของเครื่องใช้ไฟฟ้า Inverter จะสูงกว่ารุ่นธรรมดา แต่ถ้ามองในระยะยาวแล้ว คุ้มค่าทั้งเรื่องการประหยัดไฟและถนอมระบบโซล่าเซลล์ของเราครับ

สรุปทริคติดตัวที่ใช้ได้จริง

จากการลองผิดลองถูกมาพอสมควร ผมอยากจะแนะนำทริคง่ายๆ ที่ทุกคนสามารถนำไปใช้ได้จริงครับ ถ้าอยากรู้ รายละเอียดเรื่องเครื่องใช้ไฟฟ้าต่อโซล่าเซลล์ เพิ่มเติม ลองศึกษาดูข้อมูลเพิ่มได้เลยครับ

1. เช็กลิสต์เครื่องใช้ไฟฟ้า: จดลิสต์เครื่องใช้ไฟฟ้าทั้งหมดที่คุณต้องการใช้กับโซล่าเซลล์ และหาข้อมูลวัตต์สูงสุด (Peak Wattage) และวัตต์ใช้งานปกติ (Running Wattage) ของแต่ละชนิดให้ละเอียด
2. เผื่อกำลังอินเวอร์เตอร์: เลือกอินเวอร์เตอร์ที่มีกำลังวัตต์สูงสุด (Surge Power) ที่สูงกว่าค่ากระแสสตาร์ทรวมของเครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีมอเตอร์อย่างน้อย 3-5 เท่า
3. จัดลำดับความสำคัญ: ถ้ายังไม่สามารถอัปเกรดระบบได้ ลองจัดลำดับความสำคัญว่าเครื่องใช้ไฟฟ้าตัวไหนจำเป็นต้องใช้ตลอดเวลา ตัวไหนใช้แค่บางช่วง
4. พิจารณาเครื่องใช้ไฟฟ้า Inverter: หากมีงบประมาณ ลองลงทุนกับเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เป็นระบบ Inverter เพื่อลดภาระของระบบโซล่าเซลล์ในระยะยาว

การติดตั้งโซล่าเซลล์เป็นการลงทุนที่คุ้มค่าครับ แต่ก็ต้องศึกษาข้อมูลให้ดีก่อนตัดสินใจ เพื่อให้ได้ระบบที่เหมาะสมกับการใช้งานของเรามากที่สุด และใช้ชีวิตกับโซล่าเซลล์ได้อย่างมีความสุขจริงๆ ครับ